Name: Lunar
Price range: $

Symposium Early Gaze: An Ethical Gaze on What Remains

Datum 12.02.2026
Uur 09:30 - 16:30
Prijs Heb ik recht op een korting? € 50 p.p.
Locatie FOMU

De tentoonstelling EARLY GAZE opent nieuwe perspectieven op de ontwikkeling van de fotografie in 19e-eeuws België: van intieme portretten tot medische experimenten. Tegelijk maakt de tentoonstelling duidelijk dat wat zichtbaar werd - en wat niet - tot vandaag voelbaar en sturend is in collecties en archieven.

Vanuit die vaststelling vertrekt het symposium An Ethical Gaze on What Remains. Het focust op de verantwoordelijkheden die vandaag gepaard gaan met het bewaren, onderzoeken en tonen van deze beelden, en op de spanningen die daarbij onvermijdelijk ontstaan.

Het symposium staat stil bij de keuzes en ethische vraagstukken die zich aandienden tijdens het maken van Early Gaze, en verbindt die aan bredere vragen over museale verantwoordelijkheid en verantwoording in het omgaan met beladen en onvolledige collecties en archieven. De dag biedt een inkijk in hoe ethische vragen rond fotografisch erfgoed worden benaderd binnen de museale praktijk.

Wat kan je verwachten?

Verwacht geen klassieke academische dag, maar een moment van verkenning waarin kritische reflectie en praktijk samenkomen rond drie centrale vragen:

Wat betekent het om foto’s te onderzoeken wanneer context ontbreekt, stemmen afwezig zijn of toestemming nooit expliciet werd gegeven?
Hoe vertaalt een museum lacunes en spanningen in beelden die zijn ontstaan door ongelijke machtsverhoudingen naar een tentoonstelling?
Hoe navigeer je de frictie en nuance tussen veilige censuur en moedige transparantie?

Interne en externe curatoren en onderzoekers verdiepen zich in concrete keuzes rond onderzoek, presentatie en bemiddeling binnen Early Gaze, en delen inzichten over hoe collecties en archieven vandaag met een hedendaagse blik benaderd kunnen worden.

Programma

9u30: Deuren open
10u00 - 12u00: Introductie en Keynotes 'Setting the Gaze'
12u00 - 13u30: Lunch (inbegrepen in prijs) en vrij bezoek aan de tentoonstelling
13u30 - 15u15: An Ethical Gaze on What Remains : Panelgesprek en Q&A over ethiek en museale verantwoordelijkheid
15u15 - 16u30: Slotwoord en receptie

10u - 12u: Setting The Gaze: Introductie en Keynotes

Tamara Berghmans (curator en onderzoeker FOMU collectie, Early Gaze): Behind the scenes of Early Gaze: de keuze voor 19e-eeuwse fotografie, het onderzoek en de vertaling naar tentoonstelling en publicatie.
Sonia Mutaganzwa (assistent curator en auteur Early Gaze publicatie): Call to Attention of Early Gaze: het zichtbaar maken van wat structureel afwezig is in fotografisch erfgoed. De gevolgen voor hoe we kijken, duiden en tonen binnen de museale praktijk.
Steven F. Joseph (verzamelaar, auteur en historicus van 19e-eeuwse fotografie): The gaps of photographic history: hoe de verwaarlozing van fotografisch erfgoed aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw tot vandaag doorwerkt in archieven en collecties.
Afaina de Jong (architect, spatial designer en directeur AFARAI studio): Making space for ethics: hoe ethische vragen zich vertalen naar fysieke ruimte, vorm en zintuiglijke beleving binnen de tentoonstellingspraktijk.
Anne Wetsi Mpoma (kunsthistoricus, curator en directeur van Wetsi Art Gallery): The museum as an accountable space: hoe musea verantwoordelijkheid opnemen door participatie centraal te plaatsen in de omgang met onvolledig en beladen erfgoed.

13u30 - 15u15: An Ethical Gaze on What Remains : Panelgesprek en Q&A

Moderator:
Zeynep Kubat (curator FOMU)

Panelisten:

Ingrid Leonard (onderzoeker en curator FOMU collectie, Early Gaze)
Kaat Somers (onderzoeker en projectmanager gevoeligheden in archieven en collecties)
Noah Littel (PhD-onderzoeker, alternatieve en intersectionele archiefpraktijken)
Jessica de Abreu (antropoloog, curator, medeoprichter The Black Archives)
Guy Dupont (Verantwoordelijke collectiebeheer Letterenhuis)

Het panelgesprek bouwt verder op de inzichten van de voormiddag. Vanuit verschillende praktijken wordt gereflecteerd op de niet-neutraliteit van archieven en op hoe collecties actief worden opgebouwd, beheerd en bevraagd. Archieven en collecties worden benaderd als levende en evoluerende structuren.

Het panel verkent hoe tentoonstellingen vorm krijgen wanneer zij werken met beladen en onvolledige archieven en collecties. Daarbij staat de spanning tussen institutionele verantwoordelijkheid en publieke participatie centraal.