FOMU NL

14 Goldstein 1955 reversed
Scholen

Lesideeën Recaptioning Congo
voor secundair onderwijs

Longread september 2022

Er is geen voorkennis nodig om de tentoonstelling Recaptioning Congo te bezoeken met je klas, maar het is wel goed om voor of na je bezoek verder aan de slag te gaan rond thema’s als dekolonisatie, beeldvorming en antiracisme. We bieden je hieronder een (onvolledige) lijst die bestaat uit lees- kijk- en doe- suggesties voor docenten (en andere geïnteresseerden) ter voorbereiding van of als vervolg op een bezoek aan de tentoonstelling Recaptioning Congo.

LESMAPPEN

Lessenreeks: Sporen van kolonisatie

Via dit project worden je leerlingen uitgedaagd om het koloniale verleden kritisch te verkennen en van daaruit het heden beter te begrijpen. Ze maken via vijf lesactiviteiten met diverse werkvormen kennis met de sporen van het koloniaal verleden. Via het lesmateriaal denken de leerlingen na over hoe we beter kunnen samenleven.

Praktische info

  • Voor secundair onderwijs, eerste graad
  • Ontwikkeld door Studio GLOBO, een educatieve ngo voor mondiale solidariteit
  • Lessenreeks van 5 lesonderdelen, die ook als losse onderdelen zijn te gebruiken.
Lessenreeks: Black Lives Matter

Wat betekent de slogan ‘Black Lives Matter’ en waarom komen mensen hiervoor op straat? Het debat rond racisme en het koloniaal verleden is volop aan de gang. De samenleving is in transitie en dus op zoek naar manieren van kijken en aanpakken van racisme. Deze les biedt je methodieken en een theoretisch kader om met je leerlingen in de klas in dialoog te gaan én de BLM-protesten te kaderen. In deze les willen we kijken naar racisme als een systeem én kort linken naar de historische component ervan.

Praktische info

  • Voor secundair onderwijs, elke graad
  • Ontwikkeld door Studio GLOBO
  • Modulair opgebouwde lessen, bestaande uit 3 onderdelen. In totaal komt dit neer op ongeveer 2 a 3 lessen
Tijdlijn: Kolonisatie en dekolonisatie van Congo

In 'Het archief voor onderwijs' kun je als docent zelf collecties maken rond een bepaald thema. Je kan ook bestaande collecties van anderen gebruiken. Over het koloniaal verleden van België zijn bestaande collecties te vinden zoals voorbeeld 'Tijdlijn: Kolonisatie en dekolonisatie van Congo'.

Praktische info

- Voor secundair onderwijs
- Om in te loggen moet je docent zijn.

Online themadossier Racisme en discriminatie

Dit themadossier stimuleert jongeren via het onderwijs om kritisch en bewust, maar ook actief en creatief om te gaan met nieuws en actualiteit. Het werd ontwikkeld door 'Nieuws in de klas' en bestaat uit nieuwsitems en een opdrachtenblad, vrij te gebruiken in de les.

Praktische info
- Voor secundair onderwijs

VIDEO'S

Zwijgen is geen optie met Olivia Rutazibwe

Zwijgen is geen optie: aflevering met Olivia Rutazibwe, professor aan de universiteit van Portsmouth. Ze toont dat ontwikkelingssamenwerking een verderzetting is van ons koloniaal systeem. In deze video, uit de reeks 'Zwijgen is geen optie', verbindt Rutazibwe racisme, sociale ongelijkheid en onze koloniale geschiedenis aan elkaar.

Videoreeks Racisme (Rasioneel)

Racisme neemt verschillende vormen aan, welke best verwarrend kunnen zijn om uit elkaar te halen. In deze video wordt kort uitgelegd uit wat institutioneel en structureel racisme inhouden. Ook wordt er gekeken naar racisme op individueel niveau: interpersoonlijk en geïnternaliseerd racisme.

Deze video maakt deel uit van een educatieve videoreeks over racisme. Elke video duurt ongeveer 10 minuten. Bekijk de hele reeks op het YouTubekanaal van RASIONEEL.

TED Talk: How to deconstruct racism, one headline at a time (ENG)

Door Baratunde Thurston. In het Engels (17 min).

Baratunde Thurston explores the phenomenon of white Americans calling the police on Black Americans who have committed the crimes of ... eating, walking or generally "living while Black." In this profound, thought-provoking and often hilarious talk, he reveals the power of language to change stories of trauma into stories of healing -- while challenging us all to level up.

Thema’s: racisme in de VS, media, beeldvormin

TEDx Talk: Creating a future by exploring our shared past (ENG)

Door Jennifer Tosch (founder of Black Heritage Amsterdam Tours)

Jennifer Tosch is founder of Black Heritage Amsterdam Tours with which she creates awareness of Amsterdam's black heritage. We have a shared history, but we have experienced it in different ways and from different points of view. Jennifer will talk about what inspired her to create Black Heritage Amsterdam Tours, and how she has used the tour as a platform to reveal our ancestors' 'hidden history', which will not only change the course of history, but also how history is shared with future generations.

Thema’s: Black Heritage Awareness, Hidden Histories

TEDx Talk: Wat doen we aan vooroordelen die al ontstaan op jonge leeftijd (NL)

Door Nissrine Aissati
Thema’s: vooroordelen, beeldvorming

We hebben allemaal snel een oordeel. Enkel en alleen op basis van wat wij ooit gehoord of gezien hebben. Maar wat weten wij echt over elkaar?
Nissrine Aissati gelooft dat als wij echt willen dat Nederland niet nog verder uit elkaar groeit, dat we moeten beginnen bij onze toekomst; namelijk bij de jongeren. Training geven aan jongeren van verschillende doelgroepen, waaronder jongeren in jeugdzorg, jongeren met een laag IQ, Jongeren met gedragsproblemen en sportverenigingen.

Video: Brainwash Talk van NPO Start met Carolina de Franca (NL)

Thema’s: Racisme, seksisme, Killjoy, je durven uitspreken

Houd je je op de vlakte als je een foute, seksistische of racistische grap hoort of leest? Volgens Carolina Maciel de França moet je een 'killjoy' durven zijn door je uit te spreken. De volledige video duurt 16 minuten en kan je bekijken op de website van NPO Start

MEER LEZEN?

PUBLICATIES
BOEKEN
  • Onderwijs in een gekleurde samenleving – Orhan Agirdag
  • Witte onschuld – Gloria Wekker
  • Brief aan cooper en de wereld – Dalilla Hermans
  • Alledaags racisme – Philomena Essed
  • Are We All Postracial Yet? - Goldberg, David Theo
  • Wit Huiswerk

MEER KIJKEN & LUISTEREN?

Documentaires

Theater

Podcasts

  • Zwijgen is geen optie
  • Domme vragen bestaan wel
  • Dipsaus
  • Fufu & dadels

EN NOG:

Interessante websites & organisaties:

  • https://herinneringseducatie.be/
  • Faro, steunpunt voor het cultureel erfgoedveld
  • Liberas, centrum voor de geschiedenis van het vrije denken en handelen
  • Hermes, tijdschrift van de Vlaamse vereniging voor leraren geschiedenis
  • Unia, gelijke kansen centrum
  • Hand in Hand tegen racisme vzw
  • https://www.withuiswerk.nl/
  • Rasioneel, educatief platform dat rationele gesprekken over racisme stimuleert. Youtube kanaal met veel video’s.

Archieven/databanken (online)

Deze lesmappen en video's dienen als aanvulling op je bezoek aan de tentoonstelling Recaptioning Congo in het FOMU. Recaptioning Congo toont een kroniek van de lange en turbulente geschiedenis van fotografie in het koloniale Congo. De tentoonstelling biedt een weergaloze duik in de fotografische constructie van een koloniale ideologie, met daarin ook de zelfportrettering van Afrikaanse levens.


Kijk
& lees meer