FOMU NL

10 Lamote inforcong
Activiteit
20.10.2022

RECAPTIONING CONGO NOCTURNE #1

Reframing the Colonial Gaze: Photography & Propaganda

Het FOMU nodigt Salomé Omanga Ysebaert, cultureel programmator, uit om twee nocturnes samen te stellen. Verwacht je aan een avondvullend programma met een panelgesprek, DJ-sets, kortfilms en performance. De tentoonstelling Recaptioning Congo is doorlopend open.

PROGRAMMA

  • 19u00: Deuren
  • 19u30 - 19u45: Opening performance: spoken word & film Elise Tumba Kiambi (cinemazaal 1)
  • 20u00 - 21u30: Panelgesprek 'Reframing the Colonial Gaze: Photography & Propaganda' (ENG, cinemazaal 2)
  • 22u00 - 22u20: Live Performance Annie Lulu (in exporuimte)
  • 22u20 - 22u40: Marie-Paule Mugeni leest Jean Bofane (in exporuimte)
  • 22u00 - 00u00: DJ-set Agnes Kena (in FOMU café)
Doorlopend 19u45 - 23u00: kortfilmprogramma in Cinema Lumière (zaal 1)
De expo ‘Recaptioning Congo’ en de FOMU shop zijn open tot 23u.

(Timetable is onder voorbehoud van last minute wijzigingen)

Opening performance:
Elise Tumba Kiambi

Tumba (zij/hen) is een spoken word-artiest, juwelenontwerper, ruimtemaker en community-organisator bij Mama’s Open Mic. Tumba verkent de perceptie van het Zelf door de ogen van Anderen en werkt daarbij voornamelijk vanuit haar eigen ervaringen met ontworteling, doorgesneden familiebanden en het helen van de wonden die daaruit voortkomen.

Op het podium creëert Tumba een intiem kader om werk dat nooit af is te delen via een doorlopende conversatie. Ze keert op haar stappen terug en wortelt zich opnieuw via beelden en verbeelding. Zo hoopt ze een veilige plek te bieden voor zelfexpressie en de expressie van anderen, waarbij ze experimenteert met geleide meditaties, affirmaties en zo meer. Haar werk is een verzameling van nabeschouwingen die weigeren in het grotere plaatje te passen.

19u30 - 19u45 in cinemazaal 1

Press Tumba
© William Lounsbury

Panelgesprek:
Reframing the Colonial Gaze: Photography & Propaganda

De koloniale fotografie vormde een belangrijk instrument voor koloniale propaganda tijdens de koloniale periode. Maar hoe werkten ze precies? Kunnen deze foto’s getoond worden? Welke betekenis hebben ze vandaag en hoe worden ze gebruikt?

Reine Nkambiote gaat in gesprek met kunstenaar Sammy Baloji en onderzoeker Jana Haeckel over deze vragen. Nadien is er ruimte voor gesprek met het publiek

Dit panelgesprek gaat door in het Engels.

De capaciteit voor het panelgesprek is beperkt, kom op tijd als je zeker wil zijn van je plaats.

20u - 21u30 in cinemazaal 2

Reine Nkambiote (moderator)

Reine Elisabeth Nkiambote is podcastmaker en freelance host-moderator. In het dagelijkse leven is ze ook adviseur in dekolonisatie en communicatiemedewerker binnen de Brusselse politiek. De Congolese Antwerpse stuurde af als journaliste aan de Artesis Plantijn Hogeschool. Je kent haar misschien ook van haar tijden als journaliste bij VRT of als presentatrice bij BRUZZ. Nu is ze samen met mede-oprichtster, Tracy Tansia, co-host van Yaya Talks. Een podcast die inkijk geeft op 'het leven zoals het is' voor beide vriendinnen.

Meer over Reine Elisabeth Nkiambote

Sammy Baloji

Sammy Baloji is een kunstenaar die woont en werkt tussen Brussel en Lubumbashi. Hij heeft een achtergrond in Literatuurwetenschappen en Sociale Wetenschappen, en startte zijn kunstenaarscarrière als cartoonist. Hij kreeg vervolgens een formele training als fotograaf onder leiding van Simon Mukunday en Marie-Françoise Plissart.

In 2005 begon Baloji zich te richten op het onderzoeken van de geschiedenis van de Democratische Republiek Congo. Zijn werk is een doorlopend onderzoek naar het culturele, architecturale en industriële erfgoed van Katanga, een regio in Congo, waarbij hij zich specifiek focust op de doorwerking van het Belgische koloniale verleden. Baloji’s gebruik van fotoarchieven zorgt ervoor dat hij tijd en ruimte kan manipuleren, waarbij hij een vergelijking trekt tussen oude koloniale narratieven en hedendaagse economische grootmachten. Met zijn kritische blik op hedendaagse samenlevingen waarschuwt hij voor de manieren waarop heersende culturele structuren het collectieve geheugen bepalen, waardoor sociale en politieke machten menselijk gedrag kunnen dicteren.

Jana Haeckel

Jana Johanna Haeckel is kunsthistorica, curator en docent en is momenteel directeur van Photoforum Pasquart. Ze is doctor in de kunstgeschiedenis en geassocieerd onderzoeker aan het Lieven Gevaert Onderzoekscentrum voor Fotografie (KU Leuven/UC Leuven).

In haar werk als auteur en curator onderzoekt ze beeld- en lichaamspolitiek in hedendaagse kunst en nieuwe media, met de nadruk op nieuwe ethieken van fotografie in het tijdperk van het digitale en kunstpraktijken die historische en koloniale narratieven ondermijnen via archiefonderzoek.

Meer over Jana Haeckel

Reine

Reine Elisabeth Nkiambote

Jana Haeckel

Jana Haeckel

Live Performance:
Annie Lulu

Geboren in Roemenië, in een racistische samenleving getekend door de dictatuur, heeft Lulu nooit haar vader gekend, een Congolese student die na haar geboorte verdween. In Parijs hoort ze op een dag de naam van haar vader: Makasi. Dit wordt het startpunt van een lange reis naar Kinshasa, op zoek naar zijn Afrikaanse roots. Daar zal ze liefde, politieke strijd, burgeroorlog en dood tegenkomen.

Annie Lulu werd geboren in Iaşi, Roemenië, als dochter van een Congolese vader en een Roemeense moeder. Ze arriveerde op zeer jonge leeftijd in Frankrijk, begin jaren negentig, en is nu hoogleraar filosofie in de regio Parijs.

22u00 - 22u20 in exporuimte

Doorlopend: kortfilmprogramma

Soeur Oyo (Monique Mbeka Phoba, 23 min)

IIn het koloniale Congo van de jaren 1950 leeft Godelieve, een tienjarig schoolmeisje, in een katholieke kostschool in Mbanza-Mboma, de eerste Franstalige secundaire school voor Congolese meisjes. Ze verwestert, volgens de wensen van haar ouders. Maar de herinnering aan haar grootmoeder komt tussenbeide.

De film is een coproductie van RUMBACOM SCRI, RTBF en U-MEDIA. Met steun van de Franse Gemeenschap, het Vlaams Audiovisueel Fonds, Organisation Internationale de la Francophonie en de Franse ambassade in DRC.

La Mazda Jaune et Sa Sainteté (Sandra Heremans, 11 min)

Een conceptueel experiment over wat het betekent een film te beginnen met een zwart beeld, groeit uit tot een subtiel persoonlijk essay over de filmmaker. Het verhaal van een missionaris die verliefd wordt op een Rwandees meisje vermengt zich met wat beelden en koloniale geschiedenis betekenen voor hun dochter.

E'ville (Nelson Makengo, 8 min)

E’ville (kort voor Elisabethville, zoals de stad Lubumbashi voor 1960 genoemd werd). Een gelaagde film, die muzikale sferen, geluidsarchieven, beelden en schimmen over elkaar heen legt. Beelden van een lege plaats met het gewicht van de geschiedenis worden naast elkaar geplaatst, via een intiem verhaal als binnenkomer: een open brief van Lumumba aan zijn vrouw. De verlatenheid van de plek ontvouwt zich onder impuls van de stemmen en de lichamen die er passeren. De film combineert de intimeit van een gezin met de geschiedenis en dompelt ons onder in de collectieve herinnering van het land.

19u45 - 23u00 in Cinema Lumière (zaal 1)

Marie-Paule Mugeni leest
In Koli Jean Bofane

In Koli Jean Bofane (Mbandaka, 1954) is schrijver en curator van tentoonstellingen en woont sinds 1993 in België. Zijn werk is bekroond met talrijke prijzen en werd vertaald in verschillende talen. Hij publiceerde Pourquoi le lion n’est plus le roi des animaux, bij Gallimard Jeunesse in 1996; Mathématiques congolaises (2008 ; Congolese wiskunde, uitg. De Geus/Oxfam novib, 2011), Congo Inc. Le Testament de Bismarck (2014) en La Belle de Casa (2018) bij Actes Sud. Hij was commissaris van het festival Kongo am Rhein (Basel, 2017).

Zijn werk gaat over de globalisering, sociaal en politiek geweld in de postkoloniale Afrikaanse gemeenschappen ‒ in het bijzonder Centraal-Afrika. Hij beschrijft Afrika als een laboratorium van de wereld, een concrete en marginale ruimte waar zijn personages op de realiteit botsen

Marie Paule Mugeni
Marie Paule Mugeni, een kunstenaar uit Brussel, is actief op het gebied van slam poetry en in multidisciplinaire scenes (traditionele Rwandese dans, schrijven). Ze is gastkunstenaar op Lezarts Urbains in Sint-Gillis en maakt deel uit van het collectief Sisterhood, waarmee ze optreedt op het Festival Voix De Femmes in Luik, in de KVS …

Op haar 24ste heeft ze al poëzieperformances gebracht in BOZAR, in het CC Jacques Franck in Sint-Gillis en in het Maison de la Poésie in Namen. Daarin vertolkt ze eigen teksten die haar ervaring weergeven als Zwarte vrouw die in België woont.

Marie Paule Mugeni leest voor uit Jean Bofane
22u20 - 22u40 in exporuimte

Marie Paule Mugeni

DJ-setAgnes Kena

Agnes Kena is nieuw in de dj-scene; je kent haar waarschijnlijk beter van haar fotografische werk. Verwacht energieke beats en verrassende blends die je van het ene continent naar het andere doen reizen.

22u00 - 00u00 in FOMU café

Agnes Kena

Activiteitenprogramma Recaptioning Congo

Naar aanleiding van de tentoonstelling Recaptioning Congo organiseert het FOMU een reeks rondleidingen en nocturnes om verder in te gaan op de vragen die deze expo oproept. Bekijk alle activiteiten in de FOMU kalender.